Pasek rozrządu — co trzeba o nim wiedzieć

Artykuły
rozrząd

Pasek rozrządu — niby tylko kawałek gumy, ale od niego zależy dużo: działanie samego silnika. Dowiedz się, za co odpowiada, z czego jest wykonany i jak rozpoznać awarie.

Jakie funkcje pełni rozrząd w silniku?

Układ rozrządu odpowiada za sterowanie elementami, które umożliwiają dostarczenie paliwo do silnika oraz elementami, które usuwają spaliny. Aby układ rozrządu sprawnie funkcjonował, wszystkie jego części muszą być niezawodne.

Za co odpowiada pasek rozrządu?

Pasek rozrządu to najważniejszy element napędu rozrządu. W jednym zdaniu — pasek rozrządu synchronizuje pracę silnika. Przenosi on napęd z wału korbowego na wałki rozrządu i tym samym ma pośredni wpływ na otwieranie i zamykanie zaworów. Od procesu otwierania i zamykania zaworów z kolei zależy odpowiednie napełnienie cylindrów mieszanką i wypuszczenie spalin do kolektora. To świadczy, że pasek rozrządu jest potrzebny do prawidłowej pracy silnika.

Budowa paska rozrządu 

Grzbiet paska zębatego (rozrządu) jest wykonany z kauczuku syntetycznego wzmacnianego włóknami. Kauczuk jest bardzo elastycznym i śliskim materiałem. Ma to swoje zalety. W miejscu styku grzbietu paska z inną częścią rozrządu, np. z napinaczem, pasek nie jest narażony na tarcie. Z drugiej strony kauczuk jest wrażliwy na działanie środków chemicznych, takich jak oleje, smary, paliwa, rozpuszczalniki i wszystkich na bazie silikonów. Te środki niszczą pasek, sprawiają, że zachodzi jego rozwulkanizowanie, czyli pasek zaczyna puchnąć, a jego elementy się rozdzielają. Pasek traci swoją wytrzymałość. Użytkownik musi o tym pamiętać — jeśli będzie korzystał z takich środków, to wszelkie reklamacje dotyczące paska rozrządu nie zostaną uwzględnione.

Wewnątrz paska zawsze zatopiony jest kord z włókna szklanego. Dzięki temu pasek zyskuje odporność na rozciąganie (tzw. rozszerzalności cieplnej) i działanie ekstremalnych temperatur. Dzięki kodowi zapobiega się przeskoczenia lub zerwania paska, ale taki pasek nie lubi zagięć. Jeśli pasek (kord) zostanie załamany, może dojść do uszkodzenia silnika. Paski z kordem z włókna szklanym są do tego stopnia podatne na zagięcia, że na opakowaniu zawsze podawane jest ostrzeżenie, aby produktu nie zginać.

Kolejnym ważnym elementem budowy paska rozrządu są jego zęby. Tak jak cały pasek, one też są z kauczuku, ale dodatkowo mogą być umacniane filtrami UVA i UVB oraz dodatkami przeciwstarzeniowymi. Zęby paska są też chronione teflonem lub specjalną tkaniną. Dzięki temu zęby są wzmocnione i usztywnione, a tarcie między zębami a kołem zębatym jest zmniejszone. To właśnie zęby przenoszą siły napędowe z wału korbowego na wszystkie napędzane elementy układu rozrządu. Paski różnią się od siebie ilością zębów, np. pasek rozrządu Contitech CT1028 ma 120 zębów. Na koniec produkcji pasek jest poddawany wulkanizacji, co ma zapewnić większą wytrzymałość m.in. na działanie temperatur czy też zrywanie.

Co trzeba pamiętać o przechowywaniu paska rozrządu?

Nowy pasek należy przechowywać w suchym, chłodnym i przewiewnym miejscu — nie wystawiać na światło słoneczne. Najlepsze temperatury to 15-25°C. Opakowanie nie może zostać otwarte, ponieważ istnieje duże ryzyko uszkodzenia paska; w przypadku reklamacji może zostać ona nieuwzględniona. Nieużywany pasek w oryginalnym opakowaniu można przechowywać 5 lat od daty produkcji.

Kiedy należy wymienić pasek rozrządu?

Paski rozrządu zostały skonstruowane tak, aby wytrzymały cały okres eksploatacji silnika. To producent określa maksymalny przebieg paska zębatego. Wymiana jest także konieczna po montażu nowej pompy cieczy chłodzącej lub pompy oleju — pasek zawsze trzeba wymienić na nowy.

Objawy awarii:

  •     Rozwarstwienie paska rozrządu
  •     Uszkodzenie zębów paska
  •     Uszkodzenia mechaniczne, na przykład pęknięcia na jego powierzchni

Zużycie paska nie będzie sygnalizowane przez niepokojące dźwięki, dlatego konieczne jest ocena „na oko”. Warto zwrócić uwagę na stan pompy wody — często jej objawy usterki sygnalizują równoczesne problemy z paskiem rozrządu.

Co powoduje zerwanie paska rozrządu?

  •     Naturalne zużycie materiału
  •     Zablokowanie     paska
  •     Problemy z łożyskiem rolki
  •     Wycieki oleju
  •     Awaria pompy wody
  •     Usterka napinacza

Co trzeba wiedzieć o wymianie?

Wymiana paska oznacza nieodłączną wymianę innych elementów. Konieczna jest wymiana napinaczy i rolek, a czasami nawet pompy wody. Same części nie są drogie (wielu producentów oferuje kompletne zestawy), ale po zsumowaniu wszystkiego oraz dodaniu kosztu robocizny robi się duża suma.

Wielu mechaników mówi — nowy rozrząd, nowa pompa. Ma to sens, ponieważ lepiej zapłacić na nową pompę niż za remont silnika.

Czy można samodzielnie wymienić pasek rozrządu?

Tak. Tak, ale jeśli tylko masz odpowiednie umiejętności i doświadczenie. Nie jest to zadanie dla laika. Nawet najdrobniejszy błąd i brak precyzji może skutkować jeszcze bardziej kosztowną wizytą u mechanika. Masz wątpliwości? Nie ryzykuj — powierz pracę fachowcom.

Jak dbać o rozrząd?

Bardzo dużo zależy od Twojego stylu jazdy — czyli prowadź rozsądnie. Staraj się unikać dynamicznej jazdy oraz gwałtownego przyspieszania i hamowania. Nie ignoruj żadnych wycieków: paliwa, oleju i innych płynów eksploatacyjnych w okolicach paska rozrządu.